Salafistisch geweld neemt toe: nu weer een kerk in brand

Minstens 10 mensen zijn zaterdagnacht gedood na sektarisch geweld in Cairo, Egypte. Dit alles naar aanleiding van een conflict om een christelijke vrouw die zich naar verluidt had bekeerd tot de islam.

Interreligieuze relaties veroorzaken steeds meer spanningen in Egypte, waar het volgens de wet verboden is dat christenen en moslims met elkaar trouwen. Op een bevolking van ruim 80 miljoen mensen maakt de christelijke minderheid slechts 8% van de bevolking uit.

De strijd is de zoveelste test voor de militaire heersers van Egypte die steeds meer moeite hebben om recht en orde te herstellen, nadat president Hosni Mubarak in een volksopstand in februari werd gedwongen om af te treden.

Koptische kerk in brand

Gisteravond laat verzamelden zich ongeveer 500 conservatieve islamisten, bekend als salafisten, bij de Sint Mina kerk in de buitenwijk van Caïro Imbaba. Ze eisten de ‘uitllevering’ van een vrouw, waarvan ze beweerden dat ze zich heeft bekeerd tot de islam.

Een ruzie volgde tussen kerk bewakers en buren enerzijds en de salafistisch tuig anderzijds. De botsing zich mondde uit in een geweldadige confrontatie waarin de twee partijen elkaar beschoten en met brandbommen en stenen gooiden.

Autoriteiten stuurde uiteindelijk, veel en veel te laat, een grote leger- en politiemacht in, ondersteund door pantservoertuigen, naar het gebied. Het leger vuurde schoten in de lucht en gebruikte traangas aan beide partijen te scheiden. Zonder veel succes echter.

Daarbij vielen meer dan 10 doden en bijna 200 gewonden. Later werd ook nog een andere kerk in hetzelfde gebied in brand gestoken en zwaar beschadigd.

De Grootmoefti van Egypte Ali Gomaa riep op tot kalmte. "Alle Egyptenaren moeten schouder aan schouder gaan staan en proberen conflicten te voorkomen." Hij drong er verder bij de militaire raad op aan het geweld te stoppen met het oog de veiligheid van Egypte.

Christenen klagen al veel langer over oneerlijke behandeling, zoals de aanvragen voor het bouwen van nieuwe kerken. Daar waar dit voor moslims vrij eenvoudig is.

Vorig jaar liep de sektarische strijd steeds verder op. Moslims en christenen streden tijdens de zogenaamde 'revolutie' nog zij aan zij tijdens de protesten die tot de val Mubarak hebben geleid. Maar die eenheid lijkt nu voorgoed verdwenen. Inmiddels protesteren een paar duizend Kopten voor het gebouw van de TV en Radio in Cairo. Gewonden worden afgevoerd met ambulances van de overheid. Het gerucht gaat: direct naar de gevangenis. Kopten sturen nu hun eigen ambulances. En zo glijdt Egypte weer langzaam af naar de situatie van voor 25 januari. Dit land kan (nog) niet zonder sterke overheid. En het leger lijkt de grip steeds meer te verliezen. Zwaar weer voor op komst dus. 

Alles bijelkaar een somber en zorgelijk beeld. En ik meen dat het ergste nog moet moet komen. Zeker als de extreem gewelddadige salafisten niet worden gestopt. 

Cairo vandaag: vier protesten

Vandaag vier afzonderlijke protesten in verschillende delen van Cairo. In demonstraties van Salafisten, pro-Palestina activisten, Kopten en van aanhangers van de Arabische revoluties.

Het eerste protest werd gehouden door 300 salafisten, die marcheerden naar de Nour moskee in de wijk Abbasiya om hun woede over de moord op Al-Qaeda-leider Osama Bin Laden door de Amerikaanse strijdkrachten kenbaar te maken. Later verzamelde zich ook nog een kleine honderd man(!) bij de ingang van de straat die toegang geeft tot de Amerikaanse Ambassade. Deze was uit voorzorg door tanks en pantservoertuigen van het Egyptische leger gebarricadeerd.

Protesters near American Embassy in Cairo

Ruim 300 pro-Palestijnse demonstranten hielden een demonstratie voor de Israëlische ambassade in Giza. Het protest daar werd georganiseerd door het comité ‘de 3e Palestijnse Intifada’.

Honderden betogers verzamelden zich wederom op het Tahrir-plein vandaag om te vragen om solidariteit met de Arabische revoluties in Libië, Jemen, Syrië en Bahrein. Het protest was georganiseerd door de 25e januari Revolutie Jeugd en andere politieke partijen.

Het vierde protest was een betoging van drieduizend Kopten aan de voorkant van de Koptische St. Markus kathedraal in Abbasiya. Ze hadden zich daar verzameld om de kathedraal te verdedigen tegen mogelijke aanvallen door Salafisten. Maar het bleef rustig bij de kathedraal.

Kathedraal Koptische paus omgetoverd tot vesting

De zaak rond de – zogenaamde - ontvoering van twee Koptische vrouwen wordt nu ook in de gerechtsbankjes uitgevochten. Gisteren is de Koptische priester Agabious uit het Mawas klooster gehoord. De Koptische kerk wordt ervan beschuldigd de twee vrouwen tegen hun wil op een geheime plaats vast te houden. Het verhoor is onderdeel van een diepgaand onderzoek dat naar deze zaak is ingesteld.

De twee waren, volgens de geruchten, de echtgenotes van Koptische geestelijken en wilden daarvan scheiden. Daartoe bekeerden zij zich tot de islam, omdat daar echtscheiding wel is toegestaan. Daarop zou de Koptische kerk, in opdracht van paus Shenouda III zelf, de twee vrouwen hebben ontvoerd en op een geheim plaats hebben ondergebracht.

Volgens de advocaat van de kerk zijn erg geen beschuldigingen tegen de Kerk geuit, maar is de kerk gevraagd om informatie te geven over de verblijfplaats van Shehata, een van de vrouwen in kwestie. Hij voegde er nog aan toe dat het onderzoek dus niet gaat over de omstreden bekering tot de islam van de vrouw(en), maar alleen gaat over haar verblijfplaats.

Shehata verdween vorig jaar juli. Koptische activisten beschuldigden moslims van haar ontvoering en de daaropvolgende gedwongen bekering tot de islam. Vijf dagen later werd teruggevonden in het huis van een vriend die haar tijdelijk had opgevangen nadat zij vrijwillig haar man na een heftig conflict vrijwillig had verlaten. De Koptische Kerk heeft de bekering van Shehata tot de islam altijd ontkend.

Sindsdien protesten moslims in een aantal moskeeën en roepen op tot vrijlating Shehata. Daarbij houden ze vast aan hun stellige overtuiging dat de kerk haar tegen haar wil vasthoudt in een klooster ergens in Opper Egypte.

Onder druk van al deze spanningen zijn de veiligheidsmaatregelen rond de St. Markus Kathedraal in Abbasseya verder opgevoerd. Met name voor vanavond, wanneer paus Shenouda III zijn tweewekelijkse preek-op-woensdag houdt, is de kathedraal omgetoverd tot een vesting. Er schijnen serieuze aanwijzingen dat kerken in Egypte het doelwit kunnen zijn van Al-Qaeda terroristen. Al-Qaeda werd ook al eerder verdacht van de aanslag op de Qiddissine kerk in Alexandrië op 1 januari van dit jaar. Bij de opening van de archieven van de geheimediensten, na de opstand van 25 januari, is echter gebleken dat het oude regime zelf achter deze aanslag zat. Ze wilden hiermee sektarische spanningen aanwakkeren om daarmee hun eigen controlerende positie te verstevigen.  

Strijdkrachten Egypte waarschuwen tegen oproepen tot sektarisch geweld

De Hoge Raad van de Strijdkrachten (SCAF) heeft dinsdag gewaarschuwd tegen meerdere internet-websites en Facebook pagina's die zouden kunnen aanzetten tot sektarisme in Egypte.

Het is de eerste keer dat er op deze wijze, zo openlijk, wordt gewaarschuwd tegen het stoken in de relatie tussen moslims en christenen. Op haar officiële Facebook-pagina, zei de SCAF dat er “op Facebook en internet een aantal pagina’s zijn gevonden die aanzetten tot sektarisme en geweld met het doel het land te destabiliseren."

Volgens de verklaring worden deze websites beheerd vanuit het buitenland. Er wordt er bij Egyptenaren op aangedrongen niet te luisteren naar dit soort geruchten die sektarisch geweld proberen aan te wakkeren.

In dezelfde verklaring ontkende de SCAF recente berichten over arrestaties van mensen die betrokken waren bij de 25e januari revolutie. De krijgsmacht benadrukt nog eens dat ze er alles aan zal doen om de revolutie veilig te stellen en er voor te zorgen dat de doelstellingen ervan gerealiseerd zullen worden.

Zo kan het niet bedoeld zijn!

Soms lijken uitspraken gedaan in het verleden vandaag – nog – meer zeggingskracht te hebben als op het moment dat ze werden uitgesproken. Zo ook met deze bekende uitspraak van Martin Luther King Jr.:

”I will mourn the loss of thousands of precious lives, but I will not rejoice in the death of one, not even an enemy. Returning hate for hate multiplies hate, adding deeper darkness to a night already devoid of stars. Darkness cannot drive out darkness: only light can do that. Hate cannot drive out hate, only love can do that.”

Maarten Luther King Jr.

 “Ik zal treuren om het verlies van duizenden kostbare levens, maar ik zal me niet verblijden over de dood van één mens, zelfs niet van een vijand. Wanneer je haat vergeldt met haat, vermenigvuldigt haat,  en voegt meer duisternis toe aan een nacht die al verstoken is van sterren. Duisternis kan geen duisternis verdrijven: alleen licht kan dat doen. Haat kan geen haat verdrijven, alleen liefde kan dat doen.”

En terwijl vele tienduizenden Amerikanen op TV uitbundig de dood van hun grote vijand Osama Bin Laden vierden, drong zich bij mij de gedachte op dat dit toch niet een heel gepaste reactie is voor een zogenaamd christelijke natie. Ja, kun je dan zeggen: da’s toch logisch, die mensen moeten hun gevoelens kunnen uitten. Zo gaat dat nu eenmaal. Maar dan denk ik alweer: dat zal allemaal wel zo wezen, dat het zo hoort. Haat kan geen haat verdrijven. Bij mij wil dat er niet in. Zo kan het niet bedoeld zijn!

“Oh God, maak dan dit nieuws niet waar is!”

Gisteren werd het wereldnieuws volledig in beslag genomen door de dood van Osama Bin Laden. De Al Qaida-leider werd zondag gedood in een vuurgevecht met Amerikaanse troepen. Op televisie waren beelden te zien van feestende Amerikanen. Uitzinnige mensen op straat alsof, zojuist een wereldkampioenschap was behaald. In de Arabische wereld werd in eerste instantie lauw gereageerd op de dood van Bin Laden.

In de straten van Cairo gonst het al vroeg van de geruchten over de dood van Bin Laden. Velen konden niet geloven Osama bin Laden dood is. Maar het verdriet overheerst. Een man in een koffiehuis kijkt naar de TV en verzucht: “Oh God, maak dat dit nieuws niet waar is... God vervloeke Obama.” Totdat het nieuws werd bevestigd door al-Fafr, de officiële website van al-Qaida.

Zijn dood is een symbolische klap voor het wereldwijde militante netwerk. Dat echter direct waarschuwt dat het niets zal veranderen aan de strijd tegen de westerse machten. “Osama kan gedood worden, maar zijn boodschap van jihad zal nooit sterven. Zijn dood zal uiteindelijk een zegen voor ons zijn,” aldus een van de site van een militante islamitische groepering.

Dit soort sites zijn voor militante islamisten altijd een belangrijkste middel geweest om berichten van Bin Laden door te geven aan alle al-Qaida-leden. De rol die deze sites spelen is te vergelijken met de rol van Facebook en Twitter tijdens de Arabische revoluties van begin 2011. En is daarmee een cruciaal medium geworden.

“Waarom kunnen mensen niet toegeven dat hij is vermoord?” vraag een al-Qaida leider zich op TV af. “Hij is een mens, geen profeet. Er komt een andere man in zijn plaats. Zo eenvoudig is het.”

De uitbundige feestelijkheden in Amerika roepen de nodige irritaties op. “Laat ze maar feest vieren, zij vieren hun eigen einde.”

Moslim Broeders: Uit, In, Uit, ….

De Moslims Broederschap in Egypte doe me erg denken aan het mannetje in het weerhuisje dat wij vroeger thuis hadden. De ene dag in het huisje, de andere dag er buiten, en een dag later weer erin. Met het weer in Egypte zit het wel goed, da’s stabiel. Maar met de Broeders is wat loos. Die roepen de ene dag dit en de andere dag het tegenovergestelde. Is dat een slimme, vooropgezette tactiek. Ik kan het bijna niet geloven.

Een van de meest bekende uitspraken van de eerste CDA lijsttrekker en premier, Dries van Agt, is: “We buigen niet naar links, we buigen niet naar rechts, we gaan dwars door het midden.” Misschien dat de Moslims Broeders daar nog iets van kunnen leren.

Kon ik eergisteren nog uit de mond van een van de voormannen van de Broeders optekenen dat ze zeker gaan deelnemen aan de eerste Nationale Conferentie voor politieke krachten in Egypte op 7 mei as., gisteren werd dat weer met kracht tegengesproken. 

Aan deze conferentie zullen ruim 2500 jongeren deelnemen. Zij zullen met name van gedachten wisselen over het thema van de “burgerlijke staat.” En is gericht op het bewaken en uitbouwen van de verworvenheden van de 25 januari revolutie. Want de doelstellingen daarvan zijn nog lang niet allemaal bereikt.

Een van de organisatoren van de conferentie, Mamdouh Hamza, die eerder de Broederschap opriep de conferentie bij te wonen, zei in een verklaring gisteren dat hij nog steeds voor de deelname van de Broederschap is aan de conferentie. Maar dat Broederschap voorman Essam al-Erian, die eerder deze toezegging deed voor z’n beurt heeft gesproken. De kwestie ligt nu weer op tafel bij het hoofdbestuur.

Hamza melde verder de bevestiging van deelname aan de conferentie te hebben ontvangen van drie potentiële presidentskandidaten: Amr Moussa, Hisham al-Bastawisi en Hamdin Sabahi.  Ze wachten nog steeds op een reactie van Mohamed ElBaradei.

Volgens Hamza zullen op de conferentie vier belangrijke kwesties aan de orde komen. Waaronder de fundamentele beginselen van de toekomstige grondwet en ideeën over de ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid van het land. De afgevaardigden zullen ook strategieën bespreken tot het verenigen van de politieke en nationale krachten in de voorbereidingen naar de komende parlementsverkiezingen van eind september dit jaar.

Het vierde en belangrijkste punt is volgens Hamza, de vorming van een “civiele Raad” die het land moet leiden tijdens de overgangsperiode om de macht van de Hoge Raad van de Strijdkrachten over te dragen aan het nieuw verkozen parlement.

Allemaal heel belangrijke thema’s. Maar niemand weet, tot 7 mei, of de Moslim Broeders bereid zijn hun verantwoordelijkheid te nemen door deel te nemen aan de Conferentie voor een Nationale Dialoog.