Het huis naast de moskee

Gelukkig heb ik ook een appartement kunnen vinden. En da's maar goed ook, want komende week komt mijn seacontainer al aan in Alexandrie. Die container wordt hier 's nachts afgeleverd en moet dan snel leeg voor het licht wordt. Zal wat sterke Egyptische mannen inhuren om het spul naar boven te sjouwen. Gelukkig komt mijn jongste zoon Daniel me begin september een week helpen. De kanjer.

Het appartment is op de vierde (en laatste) verdieping van een building op vijf minuten lopen afstand van het office in de wijk El Maadi. Het is een zeer ruim appartement. Want, tja, alles is hier op gezinnen berekend en niet alleen staanden. Ik heb er een zeer ruime woonkamer, een tweede living; dat wordt voorlopig de tv-kamer, een keuken, badkamer en twee ruime slaapkamers. En...een dakterras over het oppervlak van de hele flat. Met uitzicht over de wijk en een deel van de stad. In de verte kan ik de heuvels van Moqattam, aan de oostzijde van Cairo, zien liggen. Momenteel wordt het appartment schoongemaakt. De eigenaar laat een deel van zijn 'typisch' Egyptische meubilair staan. Maar goed ook, want zoveel heb ik zelf nou ook weer niet laten overkomen. Kijk nog het meest uit naar de komst van mijn boeken en CD's. En dan mijn eigen thuis-sfeer creeren in deze mega drukke metropool.

Naast de flat staat een kleine moskee. Ik woon dus, in variatie op de titel van het boek van Kader Abdolah, in het 'Huis naast de moskee'. Mooie titel voor mooie verhalen...

Eerste werkweken in Cairo

De eerste twee weken in Cairo liggen achter me. Het was een hele overgang van Nederland naar hier. Ondanks het feit dat ik hier toch al heel veel geweest ben, ook voor langere tijd. Alles achter laten voelt heel anders dan voor een kortere tijd heen en weer reizen.

Het werk op het CIDT begon met een week alleen het office draaiende houden. Kees Hulsman was voor een broodnodige vakantie een week naar Dahab. Daar zat ik dan. De eerste week heb ik vooral gebruikt om gesprekken te voeren met alle staffleden en de interns (buitenlandse studenten die hier werken). Ik heb ze bevraagd over hun werk, hun exacte taken. Maar over wat ze leuk vinden aan het werk en wat niet. En tenslotte: 'wat verwachten jullie van mij?' Opvallend is dat men van mij verwacht duidelijke regels toe te passen. Daarnaast willen ze ook gewaardeerd worden voor hun werk. En bemoedigd. Een van de lastige hobbels die hier genomen moet worden is het vrij grote verschil in arbeidsethos tussen Nederlanders en Egyptenaren. Over het omgaan met tijd en verantwoordelijkheden bestaan hier wezenlijk andere ideeen. Het zal me zeker geruime tijd koste om daar op een juiste manier mee om te kunnen gaan.

Reiswensen

Wegtrekken uit je vaderland is een hele stap. Organisatorisch, maar vooral - zo merk ik - ook emotioneel. Veel afscheidnemen. Tot je er droevig van wordt. Het is ook goed te weten door vrienden en geliefden gemist te worden (ook al is het voor een aantal jaren).

Voor mij ligt een nieuwe taak, een nieuwe weg. En ik heb er zin in. Het doet me dan ook heel goed als deze rite de passage begeleid wordt door twee zegenbeden, welke ik van onze predikante van de Lutherse Gemeente in Zwolle na de kerkdienst met (mijn voorlopig laatste) avondmaal, in de handen gedrukt kreeg:

Een verwoording van de zegen van Sint Patrick:

De Eeuwige zij voor je om de weg te wijzen,

Hij zij achter je als een steun in je rug,

Hij zij naast je als een metgezel,

De Eeuwige zij onder je als de grond onder je voeten,

Hij zij in je als bron van liefde,

Hij zij boven je als Beschermer,

Zo zegent jou de Eeuwige.

Iemand die op perlgrimstocht ging naar Santiago de Compostella kreeg deze zegen mee:

Ik wens je vandaag een stukje hemel

dat je droom een beetje zichtbaar wordt.

Ik wens je morgen het licht van de zon

dat je ziet waar je heengaat.

Ik wens je overmorgen een zee van sterren

dat je zult zijn wie je bent.

Maar altijd wens ik je God toe

die volgt en voorgaat.

Als dat geen zegenrijke tocht wordt!

Klein interview in Trouw

’Media missen kennis van islam’

Pauline Weseman

Westerse media berichten te rellerig over de islam. Dat komt door gebrek aan kennis over deze godsdienst en de Arabische wereld, vindt intercultureel theoloog Jielis van Baalen. Vanuit het Egyptische Caïro wil hij die beeldvorming verbeteren.

Dat de Tilburgse imam Ahmed Salam wist te voorkomen dat er alcohol op tafel kwam bij talkshow ’Pauw & Witteman’, werd meteen groot nieuws. Het is voor intercultureel theoloog Jielis van Baalen een voorbeeld van hoe media de islam ’veel te snel in de relsfeer trekken’. Van Baalen: „Westerse media zijn geneigd om populistisch, stereotiep en zwart-wit over de islam te berichten. Een ernstig probleem is een gebrek aan kennis over de islam. Mensen die die kennis wél hebben worden niet serieus genomen en te weinig aan het woord gelaten.”

De werkelijkheid is namelijk veel genuanceerder, zegt Van Baalen. „Als je gewone gelovigen spreekt, dan willen de meesten gewoon vrede en rust, en een goede toekomst voor hun kinderen.” De documentaire ’De weg naar Mekka’ van Vlaamse televisiepresentator en filosoof Jan Leyers is volgens Van Baalen een voorbeeld van hoe het ook kan. „Daarin komen nuances, voors en tegens aan bod.”

In zijn nieuwe baan als directeur van het Center for Intercultural Dialogue and Translation (CIDT) in Caïro wil Van Baalen zijn steentje bijdragen aan een goede beeldvorming. Het centrum is in 2005 opgericht om het Westen meer inzicht te geven in de Arabische wereld, om vooroordelen tussen moslims en christenen te verminderen en de beeldvorming tussen beide te verbeteren. Daarvoor is kennis en ontmoeting nodig, vindt Van Baalen, tot deze maand nog docent theologie en filosofie aan de Zwolse hogeschool Windesheim. Hij bezocht Egypte vanaf 1980 jaarlijks meerdere keren en runt een reisorganisatie met religieus-culturele reizen naar het land.

Het CIDT houdt onder meer een databank bij met 25.000 artikelen uit Egyptische en Arabische kranten die naar het Engels zijn vertaald.

Van Baalen wil in Caïro een journalistiek trainingscentrum opzetten waar westerse journalisten zich voor een periode kunnen verdiepen in de Arabische wereld en de islam en waar vergelijkingstudies tussen Bijbel en Koran worden gegeven. „Ik zie het als mijn missie om in het spanningsveld tussen christenen en moslims te opereren”, zegt Van Baalen. „Sommigen vinden mij naïef, zeggen dat het toch niet helpt. Maar als je dat allemaal blijft roepen, gebeurt er nooit wat.”

13 juli 2009 © Trouw 2009, op dit artikel rust copyright.

Cadeaus

Deze week twee keer een groot cadeau ontvangen. Eerst het geweldige afscheid van collega's, vrienden en studenten van Windesheim. En vrijdag 19 juni schonken mijn zoon Juan en schoondochter Lisanne mij kleinkinderen. Een tweeling. Twee jongens: Diego en Dylano. Ik mocht bij de geboorte aanwezig zijn. Een sentationele ervaring van oerkrachten en nieuw leven. Doordat ik ze ter wereld heb zien komen onstond er direcht een zeer speciale band met de beide mannetjes. Een band die, ondanks mijn lange verblijf in Egypte, nooit meer verbroken zal worden. Mooie rede ook om geregeld naar Nederland te komen. Kortom: ik ben ape-trots!

Foto's van Diego en Dylano

Afscheids symposium

Programma 

13.30 uur      Ontvangst met koffie en thee

14.00 uur      Welkomstwoord door Peter de Haan, manager opleidingen Theologie & Levensbeschouwing

14.15 uur       Korte inleiding door Jielis van Baalen en enkele Windesheim-studenten (makers van de film) op de film A Dutch Muslim’s day

14.30 uur      Vertoning film A Dutch Muslim’s day

15.00 uur      Referaat naar aanleiding van de film door imam moskee Steenwijk

15.30 uur      Gelegenheid voor een korte reactie-ronde uit de zaal o.l.v. Vincent van Merwijk (School of Media)

15.45 uur       Toespraken tot Jielis van Baalen door Matty Vroom (Theologie) en Henk Blenkers (School of Education)

16.00 uur     Het 'laatste woord'  

16.30 uur     Receptie in de D-kantine

17.30 uur       Afsluiting

Locatie

Windesheim, Campus 2-6, Zwolle.

Gebouw D, TV-studio journalistiek, zaal D054 (op begane grond).

De locatie is met zowel de auto als openbaar vervoer goed te bereiken. Kijk voor een routebeschrijving op www.windesheim.nl.